९ मंसिर, मेचीनगर : बंगलादेशमा तनावपछि नेपालको सीमा क्षेत्रमा सुरक्षा सतर्कता बढाईएको छ । बंगलादेशमा देखिएको राजनीतिक संकट र हिंसाका कारण भारतको बाटोहुँदैं अबैधरुपमा बंगलादेशी नागरिक नेपाल प्रवेश गर्ने सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै नेपाल —भारत सीमा क्षेत्रमा कडाइ गरिएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय झापाले जनाएको छ ।
। पछिल्लो समय बंगलादेशमा हिंसा बढेसँगै नेपालमा बंगलादेशीहरु प्रवेश गर्न सक्ने सूचना आएपछि स्थानीय प्रशासनले सतर्कता अप्नाएको बताईएको छ । खासगरी नेपाल प्रवेशको काँकरभिट्टा, भद्रपुर तथा गौरीगञ्ज नाकाहरु र अन्य स्थानमा समेतसुरक्षा अवस्था कडा पारिएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय झापाले जनाएको छ ।
‘यसै विषयलाई लिएर जिल्लास्थित सुरक्षा समितिको बैठक समेत सम्पन्न भएको छ’ कार्यालयका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी तेजप्रकाश प्रसाईले भने,‘आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रालय कोशी प्रदेशका सचिवसहितको उपस्थितिमा समेत बैठक बसेको छ । बैठकमा यो विषयमा कुरा उठेको थियो । ’ झापा जिल्लामा मेचीनगरदेखि गौरीगञ्जसम्मको एक सय ४४ किलोमिटर लामो खुला सीमाना रहेको छ । खुला सीमानाको फाईदा उठाउँदैं कसैले पनि गलत क्रियाकलाप गर्न नसकुन् भनेर भारतसँग सीमा जोडिएका नेपालतर्फको नाकामा प्रहरीले उच्च निगरानी बढाएको कार्यालयका सूचना अधिकारी समेत रहेका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रसाईले बताए । केहीदिन अघि अबैधरुपमा काँकरभिट्टा नाका हुँदैं बंगलादेशी नागरिक नेपाल छिर्न लागेको गोप्य सूचना प्रशासनलाई जानकारी प्राप्त भएको थियो । त्यसलगत्तै सवै नाकामा नेपाली सुरक्षा अधिकारीहरुले हरेक नाकाहरुमा उच्च सतर्कता अप्नाएको र निगरानी बढाएको कार्यालयको भनाई छ ।
बंगलादेशको राजधानी ढाकास्थित अन्तर्राष्ट्रिय अपराध न्यायाधिकरण अदालतले पूर्व प्रधानमन्त्री शेख हसिनालाई मानवता विरुद्धका अपराधमा दोषी ठहर गर्दै मृत्युदण्डको सजाय सुनाएपछि फेरी बंगलादेशको राजनीतिक संकट र हिंसाका बढ्न सक्ने बताइएको छ । ५ अगस्ट २०२४ मा आन्दोलन भड्किएर हसिनासहित अन्य तत्कालीन सरकारका आरोपी देश छाडेर भाग्नु परेको थियो । अगस्ट २०२४ मा हसिना देशबाट भागेर भारतमा निवार्सनमा छिन् ।
छिमेकी देश बंगलादेशमा पछिल्लो महिना दिनयताको विकसित राजनीतिक परिस्थितिका कारण बंगलादेशीहरू धमाधम देश छाड्ने क्रम शुरु भएको स्रोतको भनाई छ । भारत हुँदै अवैध रूपमा नेपाल प्रवेश गर्न सक्ने प्रशस्त सम्भावना देखिएकाले पनि नेपालतर्फ सरक्षा व्यवस्था र चेकजाँचलाई कडाई पारिएको हो । ‘बंगलादेशमा विकसित राजनीतिक घटनाक्रमपछि नेपाल सरकारले सीमा क्षेत्रमा सुरक्षा सतर्कता बढाएको छ ’ एकजना प्रहरीका उच्च अधिकारीले भने, बंगलादेशको राजनीतिक घटनाक्रमको असर नेपालसम्मै पर्न सक्ने जोखिमलाई ध्यान दिँदै सीमा क्षेत्रबाट हुने आवागमनलाई सूक्ष्म निगरानी गर्न र अवैध घुसपैठ नियन्त्रण गर्न सुरक्षा संयन्त्रको उपस्थिति बाक्लो बनाएका छौ ।’ नेपाली सुरक्षा अधिकारीहरुका अनुसार हसिना समर्थक र हालको अन्तरिम सरकार पक्षधरबीच थप हिंसा भड्किन सक्ने र यसबाट नेपालसम्मै असर पुग्ने आशंसहित नेपालतर्फ नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागतका सुरक्षा संयन्त्रलाई उच्च सतर्कतासहित परिचालन गरीएको उनको भनाई छ । आबश्यक परे सशस्त्र प्रहरी, नेपाल प्रहरीले सीमा सुरक्षा र सीमापार अपराध रोकथाम तथा नियन्त्रणमा नियमितबाहेक अतिरिक्त जनशक्ति परिचालन गर्ने बताईएको छ ।
सीमामा असुरक्षा तथा लागूऔषधको बेचबिखन र ओसारपसार बढेपछि दुवै तर्फबाट संयुक्त गस्ती थालिएको भारतीय सुरक्षा अधिकारीहरको भनाई छ । गस्तीपछि बैठक बसी बोर्डर सुरक्षा तथा लागूऔषध बेचबिखन र ओसारपसार सम्बन्धी छलफल समेत हुने गरेको छ ।
सीमा क्षेत्रमा ‘डग स्नाइपिड’ अप्रेसन समेत जारी छ । पछिल्लो समय लागू औषधको अवैध कारोबार र विभिन्न आपराधिक गतिविधी बढ्दै गएका कारण सशस्त्र प्रहरीले सीमावर्ती क्षेत्रमा बढ्दो लागू औषध नियन्त्रण र अपराध न्यूनिकरणका लागि नेपाल–भारत सीमामा ‘डग स्नाइपिड’ अभियान चलाएको छ ।
सीमाबाट हुनै अवैध घुसपैठ र आउजाउलाई नियन्त्रण गर्न नियमित रूपमा प्रहरी संयन्त्र तैनाथ हुँदै आएको र बंगलादेशको विकसित घटनाक्रमसँगै अझ सशक्त र प्रभावकारी रूपमा खटाउन आवश्यक रहेको नेपाली सुरक्षाअधिकारीहरुको भनाई छ । ‘त्यसैलाई मध्यनजर गरेर विशेष गरी सीमा क्षेत्रमा तैनाथ जनशक्तिलाई यो मामिलामा प्रभावकारी रूपमा तैनाथ हुन निर्देशन दिइसकेका छौं,’ प्रहरी नायव उपरीक्षक खडकाले भने । केही महिनाअघि विहारमा सम्पन्न विधानसभा निर्वाचनमा स्पेशल इंटेंसिव रिवीजÞन (एसआईआर) भए झै पश्चिम बंगालको निर्वाचनमा समेत भए त्यहाँ रहेका अबैध नागरिकहरु नेपाल छिर्ने प्रवल सम्भावना हुने भएका पनि नेपाल प्रहरीले सीमा क्षेत्रमा उच्च सर्तकता अप्नाएको प्रहरी नायव उपरीक्षक खडकाले बताए । भारतसँग सीमा जोडिएको नेपालको एकसय ४४ किलो मिटर खुला सीमाना नेपाल प्रहरीका लागि निक्कै चूनौती रहेको बताइएको छ ।
रोहिंग्या र अफगानी नागरिकहरू भारतको बाटो हुँदै गैरकानुनी रूपमा नेपाल छिरेका घटनाहरु यस अघि पनि भएकाले त्यसतर्फ पनि नेपाल प्रहरीले बेलैमा सुरक्षा मजवुत पारेको प्रहरीको भनाई छ । विगतमा सीमा सुरक्षा र विदेशी नागरिकको आवागमन व्यवस्थापनमा देखिएका कमजोरीका कारण गैरकानुनी घुसपैठ भएको र बंगलादेशको पछिल्लो घटनाक्रमले पहिले जस्तै गतिविधि दोहोरिन नदिन सोहीअनुसार सुरक्षा सतर्कता बढाउन निर्देशन दिएको जनाएको छ ।
