जेठ २२ : राति साढे आठ बजेको आसपास। बेंगलोरको एम. चिन्नास्वामी स्टेडियमको गेट नजिकै हजारौं अनुहारहरूमा खुसी थियो। यति बेला उनीहरू RCB—रॉयल च्यालेन्जर्स बेंगलोर—को १८ वर्ष लामो प्रतीक्षापछि पहिलो पटक आईपीएल ट्रफी जितेको उत्सवमा सहभागी हुन जम्मा भएका थिए।
तर त्यो खुसी क्षण केही मिनेटमै हाहाकारमा बदलियो
टिमले प्रशंसकलाई निःशुल्क पास उपलब्ध गराएको थियो। सामाजिक सञ्जालमा दिइएको त्यो सन्देशको पछि लाखौं मानिस लागे। एकातर्फ प्रहरीको व्यवस्था सीमित, अर्कोतर्फ जनसागर अनियन्त्रित। भिड यति गह्रौं भयो कि आ–आफ्नो स्थान जोगाउने होडमा मानिसहरू ढल्न थाले।
भिडभाडमा एकाएक मच्चियो भगदड
अहिलेसम्मको विवरण अनुसार भागदौंड सबभन्दा पहिले पार्किङ क्षेत्र नजिकै सुरु भएको थियो। केही मानिस चिच्याउँदै पछाडि फर्किन थाले, त्यो क्षण अन्यत्र भएका मानिसले “ट्रफी आएको छ” भनी अगाडि धाउन थाले। अफवाह र अफरातफरीबीच सयौं मानिस एक अर्कामा च्यापिए।
मृतकहरू अधिकांश १५ देखि ३० वर्ष उमेरका छन्। अस्पताल स्रोतका अनुसार केहीको घटनास्थलमै प्राण गयो भने केहीले अस्पताल लैजाँदै गर्दा ज्यान गुमाए।
एक स्थानीय स्वयंसेवक भन्छन्, “हामी रमाइलो गर्न आएका थियौं। कोही आफ्ना छोराछोरी लिएर आएका थिए, कोही बृद्ध आमाबाबु लिएर। त्यही भिडभित्र कतैबाट कोही चिच्याउँदै ढल्यो।”
सरकार र नेताहरूको प्रतिक्रिया
कर्नाटकका मुख्यमन्त्री सिद्धारमैया भन्छन्, “यो हामी सबैको साझा क्षण थियो। तर व्यवस्थागत कमजोरीलाई नकार्न सकिन्न।”
प्रधानमन्त्री मोदी ले “हृदयविदारक” भन्दै ट्वीट गर्नुभयो। उहाँको सन्देश छोटो थियो, तर मार्मिक—“जसरी देशभर RCB को जितले उत्सव ल्यायो, त्यही क्षण बेंगलोरले ११ जीवन गुमायो।”
BCCI र टिम व्यवस्थापनको मौन जिम्मेवारी
BCCI ले संक्षिप्त विज्ञप्तिमा ‘दुर्घटना’ र ‘अनपेक्षित’ शब्द प्रयोग गरेको छ। तर कतिपयले प्रश्न उठाएका छन्—के विजयी र्यालीजस्तो विशाल जनसङ्ख्या तान्ने कार्यक्रममा न त सुरक्षित संरचना बनाइयो, न त भिड व्यवस्थापनको स्पष्ट योजना बनाइयो?
RCB का कप्तानले व्यक्तिगत सन्देशमार्फत “यस क्षण खुसीको होइन, समवेदना र शान्तिको हो” भनेर लेखेका छन्।
आशंका, लापरबाही र भविष्यको चुनौती
घटनास्थलमा पुग्नेहरू भन्छन्, कुनै एम्बुलेन्स सहजै प्रवेश गर्न सकेन। ट्राफिक व्यवस्थापन भताभुङ्ग थियो। स्थानीय एक स्वयंसेवक भन्छन्, “यदि पाँच मिनेट छिटो राहत पुगेको भए, केही ज्यान जोगिन्थ्यो।”
यस घटनाले भारतमा खेल–मनोरञ्जनसँग जोडिएका सार्वजनिक कार्यक्रममा सुरक्षा संयन्त्र कति कमजोर छ भन्ने कुराको एउटा कठोर झल्को दिएको छ।
निष्कर्ष:
RCB ले ट्रफी त जित्यो, तर बेंगलोरले ११ उज्याला भविष्य गुमायो। रमाइलोको भीड जब संयोजनविना फैलिन्छ, त्यो कहिलेकाहीँ मृत्युको निम्तो बन्छ। यो घटना अब केवल एक दुर्घटना होइन—सार्वजनिक आयोजनामा उत्तरदायित्वको गम्भीर उदाहरण बनिसकेको छ।