📌 मुख्य बुँदाहरू:
- इरानको समृद्ध युरेनियम भण्डार र भविष्यमा युरेनियम संवर्धन गर्ने विषयमा सहमति जुट्न नसक्दा इरान र अमेरिकाबीचको वार्ता ठप्प भएको छ।
- अमेरिकाले इरानसँग युरेनियम भण्डार हटाउने र संवर्धन पुनः सुरु नगर्ने स्पष्ट लिखित प्रतिबद्धता मागिरहेको छ।
- इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले राष्ट्रिय हित र सुरक्षा सुनिश्चित नभएसम्म कूटनीतिक गतिरोध अन्त्यका लागि मात्र सम्झौता नगर्ने स्पष्ट पार्नुभएको छ।
इरानको समृद्ध युरेनियम भण्डार र भविष्यमा युरेनियम संवर्धन गर्ने विषयमा सहमति जुट्न नसक्दा इरान र अमेरिकाबीचको कूटनीतिक वार्ता ठप्प भएको छ। मध्यस्थकर्ताहरूले दुवै पक्षबीचको मतभेद कायमै रहेको जनाउँदै मध्यपूर्वमा पुनः सैन्य द्वन्द्व चर्किन नदिने ग्यारेन्टी दिन नसक्ने चेतावनी दिएका छन्।
अमेरिकाले इरानसँग आफ्नो समृद्ध युरेनियम भण्डार हटाउने र भविष्यमा युरेनियम संवर्धन पुनः सुरु नगर्ने स्पष्ट कार्ययोजना तथा लिखित प्रतिबद्धता मागिरहेको छ। मध्यस्थकर्ताहरूले मतभेद कम गर्न विभिन्न प्रस्ताव अघि सारे पनि दुवै देश आआफ्नो अडानमा कायम रहेका कारण आणविक कार्यक्रमको भविष्यबारे सहमति हुन सकेको छैन।
इरानी विदेशमन्त्रीको अडान र सुरक्षा चासो
यसैबीच, इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले कूटनीतिक गतिरोध अन्त्य गर्ने नाममा मात्र अमेरिकासँग सम्झौता नर्छने स्पष्ट पार्नुभएको छ। उहाँले कुनै पनि सम्झौताले इरानको राष्ट्रिय हित र सुरक्षा चासो सम्बोधन गर्नुका साथै अर्को सैन्य टकराव हुन नदिने सुनिश्चितता गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभएको छ।
इरानको सरकारी सञ्चारमाध्यमसँग कुराकानी गर्दै अराघचीले तेहरानले ‘न युद्ध न शान्ति’ को अवस्थालाई निरन्तरता दिनुभन्दा ‘राम्रो, सम्मानजनक र स्थायी सम्झौता’ चाहेको बताउनुभयो। अमेरिकासँग हुन सक्ने सम्भावित समझदारीको स्थायित्वमाथि प्रश्न उठाउँदै उहाँले दुई महिनापछि नै सम्झौता उल्लङ्घन भएर फेरि युद्ध सुरु हुने हो भने अहिले सम्झौतामा पुग्नुको औचित्य नरहने धारणा व्यक्त गर्नुभयो।
संवर्धन र विगतका द्वन्द्वको सन्दर्भ
गत जुनमा भएको युद्धविराम सम्झौताको १५ दिनपछि नै पुनः लडाइँ सुरु भएको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै अराघचीले विगतको अवस्था दोहोरिने जोखिम रहेको अवस्थामा तेहरानले सम्झौता स्वीकार नगर्ने बताएका छन्।
आणविक विषयमा इरान ६० प्रतिशतसम्म संवर्धन गरिएको युरेनियमको भण्डारबारे वार्ता गर्न तयार रहेको उहाँले स्पष्ट पार्नुभएको छ। तर, उक्त सामग्री इरानबाहिर पठाउने प्रस्ताव भने तेहरानलाई स्वीकार्य नरहेको उहाँको भनाइ छ। इरानको राष्ट्रिय हित र सुरक्षा चासोलाई समेट्ने बृहत् सम्झौता हुन सके युरेनियम संवर्धनका विषयमा पनि उपयुक्त सहमति निकाल्न सकिने विदेशमन्त्री अराघचीले बताउनुभयो।




















