📌 मुख्य बुँदाहरू:
- सरकारले भारतबाट प्राकृतिक तथा प्लाष्टिकका फूल र माला आयातमा लगाएको प्रतिबन्ध प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन सकेको छैन।
- मोरङको विराटनगर, कटहरी र सुन्दरहरैँचामा व्यावसायिक फूल खेती विस्तार हुँदै गए पनि किसानको लगानी जोखिममा परेको छ।
- कटहरीमा तीन बिघा जग्गामा फूल खेती गरेका रामकुमार राजवंशीले १२ लाख लगानी गरे पनि बजारको अनिश्चितताले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
तिहार नजिकिँदै गर्दा नेपाली बजारमा सयपत्री फूलको माग उच्च बढेको छ। यही परम्परागत मागले स्थानीय किसानका लागि आम्दानीको ठूलो अवसर सिर्जना गरे पनि अवैध रूपमा भित्रिने भारतीय फूलका कारण स्वदेशी किसानको लगानी नै जोखिममा परेको छ। सरकारले आयातमा प्रतिबन्ध लगाए पनि बजारमा भारतीय प्राकृतिक तथा कृत्रिम फूलको कारोबार खुलेआम भइरहेको छ।
पछिल्ला वर्षहरूमा मोरङको विराटनगर, कटहरी र सुन्दरहरैँचा क्षेत्रमा व्यावसायिक फूल खेतीतर्फ किसानको आकर्षण बढ्दो छ। विगतमा तिहारको माग धान्न पूर्ण रूपमा भारतमा भर पर्नुपर्ने अवस्था रहे पनि अहिले स्थानीय स्तरमै उत्पादन वृद्धि हुँदै आएको छ। तर, सरकारी नियमनको अभावमा खुला सिमानाबाट भित्रिने अवैध फूलले स्वदेशी उत्पादनले उचित बजार र मूल्य पाउन नसक्ने खतरा बढेको छ।
लगानी दोब्बर तर बजारको चिन्ता
कटहरी गाउँपालिका–४ नयाँ बजार नजिकै तीन बिघा जग्गा भाडामा लिएर व्यावसायिक फूल खेती गरिरहेका रामकुमार राजवंशीको अनुभवमा यो समस्या गम्भीर बन्दै गएको छ। गत वर्ष डेढ बिघा जग्गाबाट राम्रो आम्दानी भएपछि यस वर्ष क्षेत्रफल र लगानी दुवै दोब्बर बनाएका उनले यसपालि करिब १२ लाख रुपैयाँ लगानी गरेका छन्।
गत वर्ष पहिलो पटकको खेतीबाट सबै खर्च कटाएर १५ लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्न सफल भएका राजवंशी सोही सफलताबाट उत्साहित थिए। तर यसपटक भने स्वदेशी उत्पादनले बजार पाउनुअघि नै भारतीय फूलले बजार ओगट्ने हो कि भन्ने डरले उनको चिन्ता बढाएको छ। किसानहरूले पसिना बगाएर उत्पादन गरेको फूलले उचित बजार नपाउँदा कृषि क्षेत्रमा थपिएको लगानी असुरक्षित बन्ने जोखिम देखिएको छ।
