काठमाडौँ। खाडी मुलुकहरूमा युद्धको राप बढ्दै जाँदा त्यहाँ कार्यरत नेपाली श्रमिकहरूले सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्ने फोटो र भिडियोहरू उनीहरूका लागि गलपासो बन्ने खतरा बढेको छ। आकाशमा मिसाइल पड्किरहेको दृश्य खिच्दै ठट्टा गर्नेदेखि साइरन बज्दा भावुक भएर ‘लाइभ’ आउनेसम्मका गतिविधिले नेपालीहरूलाई स्थानीय कानुनको कठघरामा उभ्याउन सक्ने देखिएको छ।
१. भाइरल भिडियो र बढ्दो असुरक्षा
हालै सामाजिक सञ्जालमा एउटा भिडियो निकै भाइरल भइरहेको छ, जसमा केही नेपाली युवाहरू टिफिनको मासु खाँदै आकाशमा मिसाइल जुधेको दृश्यलाई मजाकको विषय बनाइरहेका देखिन्छन्। “पड्किँदै गर्छ, मासु खानचाहिँ छोड्नु हुँदैन” भन्दै ठट्टा गरिएका यस्ता भिडियोहरूलाई नेपालमा बसेकाले हाँसोको रूपमा लिए पनि खाडीका सुरक्षा निकायले यसलाई ‘सुरक्षा संवेदनशीलताको उल्लंघन’ को रूपमा हेरिरहेका छन्।
२. स्थानीय कानुन र कडा प्रतिबन्ध
खाडीका अधिकांश देशहरूले युद्धकालीन समयमा हवाई आक्रमण, प्रतिरक्षा प्रणाली (Defense Systems), र सुरक्षा बेसहरूका फोटो वा भिडियो खिच्न कडा प्रतिबन्ध लगाएका छन्।
सूचनाको उल्लंघन: आधिकारिक निकायले जारी गरेका निर्देशन विपरीत भिडियो खिचेर फेसबुक वा टिकटकमा पोस्ट गर्नुलाई ती देशहरूले जासुसी वा सुरक्षा सूचना चुहावटको रूपमा व्याख्या गर्न सक्छन्।
कारबाहीको प्रकृति: यस्ता गतिविधिमा संलग्न फेला परेमा मोटो रकम जरिवाना, जेल सजाय र तत्काल देशनिकाला (Deportation) सम्मको कानुनी प्रावधान रहेको छ।
३. सहानुभूति कि जोखिम?
सामाजिक सञ्जालमा “बाँचे देश फर्किऊँला, मरे यतै” भन्दै पोस्ट गरिएका भिडियोहरूमा लाखौँ लाइक र सहानुभूति आए पनि त्यसले सम्बन्धित व्यक्तिको सुरक्षालाई झन् जोखिममा पारेको विज्ञहरू बताउँछन्। साइरनको आवाजसहितको ‘लाइभ’ आउनाले व्यक्तिको लोकेसन र सुरक्षा बंकरहरूको अवस्थितिसमेत सार्वजनिक हुन सक्ने भएकाले संयम अपनाउन आग्रह गरिएको छ।
सुझाव: खाडीमा रहेका नेपाली दूतावासहरूले आफ्ना नागरिकलाई युद्धग्रस्त क्षेत्रका कुनै पनि दृश्य कैद नगर्न र सामाजिक सञ्जालमा सुरक्षासँग सम्बन्धित सामग्री पोस्ट नगर्न बारम्बार अपिल गर्दै आएका छन्। रमाइलोका लागि गरिएको एउटा सानो गल्तीले वर्षौँको कमाई र भविष्य नै अन्धकारमा पर्न सक्ने भएकाले सतर्क रहन आवश्यक छ।
