१४ साउन, काठमाडौँ : प्राय हाम्रो घरमा परिवारका सबै सदस्यले एउटै साबुन गरेको पाइन्छ। तर धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ एउटै साबुन प्रयोग गर्न हुन्छ कि हुँदैन भनेर।
मानिसलाई लाग्छ साबुनले ब्याक्टेरिया मार्छ, त्यसोभए के कसैले यसलाई प्रयोग गर्यो भने ब्याक्टेरिया मर्छ। तर के यो साँच्चै हो? के सबैले एउटै साबुन प्रयोग गर्न सक्छन् ? जानौं।
वास्तवमा, मानिसहरूलाई लाग्छ कि साबुनले शरीरमा रहेको ब्याक्टेरियालाई मार्न सक्छ। तर, पटक्कै त्यस्तो होइन। एक अध्ययनमा साबुनमा दुईदेखि पाँच प्रकारका ब्याक्टेरिया हुने बताइएको छ।
अमेरिकी अध्ययनमा पनि साबुनमा ब्याक्टेरिया हुने दाबी गरिएको छ। यदि सम्पूर्ण परिवारले एउटै साबुन प्रयोग गर्न थाल्छ भने, ब्याक्टेरिया सजिलै एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा पुग्न सक्छ।
साबुनमा ब्याक्टेरिया कसरी आउँछन् ?
स्वास्थ्य विज्ञहरुका अनुसार साबुनमा ई.कोलाई, साल्मोनेला र सिगेला ब्याक्टेरिया हुनसक्छ। यसबाहेक साबुनमा नोरोभाइरस र रोटाभाइरस र स्टेफ जस्ता भाइरसहरू पनि हुन सक्छन्।
यदि कसैलाई चोट लागेको छ वा चर्को छ भने, ब्याक्टेरिया एक साबुन प्रयोग गरेर अर्कोमा पुग्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा साबुन प्रयोग गर्नुअघि दुई पटक सोच्नुपर्छ ।
के साबुनले रोग फैलाउन सक्छ ?
साबुनमा ब्याक्टेरियाको उपस्थिति भए पनि सामान्यतः साबुनबाट यो रोग सर्छ वा सर्दैन भन्ने अहिलेसम्म अनुसन्धानकर्ताहरुलाई थाहा छैन । सन् १९६५ मा एउटा अध्ययन गरिएको थियो, जसमा ब्याक्टेरियाले भरिएका हातलाई साबुनले धोएपछि अर्को व्यक्तिले सोही साबुनले हात धुयो तर पहिलो व्यक्तिको ब्याक्टेरिया उसमा पुगेन । त्यसैले साबुनले रोग फैलाउन सक्दैन ।
साबुनसँग संक्रमणको जोखिम
साबुन प्रयोग गर्न सुरक्षित जस्तो लागे पनि एकै साबुन सबैले प्रयोग गरेमा यस्तो संक्रमण फैलिन सक्छ । अमेरिकामा सन् २००८ मा गरिएको एक अध्ययनको प्रतिवेदन अनुसार मेथिसिलिन-प्रतिरोधी नामक संक्रमण साबुनबाट फैलिन सक्छ। यो एन्टिबायोटिक प्रतिरोधी स्टेफ संक्रमण हो। यही कारणले एउटै साबुन धेरैजनाले प्रयोग नगर्न सल्लाह दिइन्छ।
