📌 मुख्य बुँदाहरू:
- नेपालमा डिजिटल कारोबार र नगदरहित भुक्तानी प्रणालीको प्रयोग तीव्र गतिमा बढिरहेको छ।
- क्यूआर कोड र मोबाइल बैंकिङका माध्यमबाट अर्बौं तथा खर्बौं रुपैयाँ बराबरको कारोबार हुन थालेको छ।
- डिजिटल प्रविधिको विस्तारसँगै सर्वसाधारणको दैनिकी सहज बन्दै गएको र वित्तीय कारोबार पारदर्शी भएको छ।
नेपालको अर्थतन्त्र धीरे-धीरे नगदरहित प्रणालीतर्फ उन्मुख हुँदै गएको छ। पछिल्लो समय प्रविधिको विकास र प्रयोगकर्ताको बढ्दो पहुँचका कारण क्यूआर (QR) कोड र मोबाइल बैंकिङमार्फत हुने कारोबारमा निकै ठूलो छलाङ आएको छ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले डिजिटल भुक्तानीलाई प्रोत्साहन गरेसँगै सहरदेखि ग्रामीण भेगसम्मका साना तथा ठूला व्यापारिक कारोबारहरूमा समेत नगदको सट्टा डिजिटल माध्यमको प्रयोग व्यापक बन्दै गएको छ। यसले गर्दा दैनिक उपभोग्य वस्तुको खरिदबिक्रीदेखि लिएर ठूला व्यावसायिक भुक्तानीहरूसमेत मोबाइलकै माध्यमबाट फछ्र्यौट हुन थालेका छन्।
डिजिटल कारोबारको प्रभाव र चुनौती
नगदरहित अर्थतन्त्रको यो अभ्यासले वित्तीय कारोबारलाई पारदर्शी बनाउनुका साथै कारोबार लागत र समयसमेत बचत गरेको अर्थ विज्ञहरूको भनाइ छ। साथै, सुरक्षित र छिटो छरितो भुक्तानी प्रणालीले डिजिटल साक्षरતા बढाउन समेत महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। यद्यपि, प्रविधिको सुरक्षा, इन्टरनेट पहुँचको उपलब्धता र साइबर सुरक्षाका जोखिमहरूलाई न्यूनीकरण गर्न सम्बन्धित निकायको ध्यान जानुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ।
