📌 मुख्य बुँदाहरू:
- उत्तरी गोलार्धका चिसो क्षेत्रबाट जाडो छल्न नेपालका सिमसार तथा नदी क्षेत्रमा पाहुना चरा आउने क्रम सुरु भएको छ।
- नेपाल पन्छीविद् सङ्घका अनुसार असोजदेखि मङ्सिरसम्म १६० भन्दा बढी प्रजातिका जलपन्छী नेपाल आउने गर्छन्।
- कोसीटप्पु वन्यजन्तु आरक्ष, बर्जुताल, सप्तकोशीलगायतका क्षेत्रमा विभिन्न प्रजातिहरू देखिन थालेका छन्।
जाडो मौसम नजिकिएसँगै उत्तरी गोलार्धका उच्च हिमाली र पहाडी क्षेत्रबाट जाडो छल्न नेपालका सिमसार, ताल तथा नदी क्षेत्रमा पाहुना चरा आउने क्रम सुरु भएको छ। अनुकूल तापक्रम, आहार र सुरक्षित बासस्थानको खोजीमा साइबेरिया, रुस, तिब्बत तथा मध्य एसियाका विभिन्न क्षेत्रबाट लामो दुरी पार गरेर प्रत्येक वर्ष असोजदेखि मङ्सिरसम्म १६० भन्दा बढी प्रजाति र हजारौँ सङ्ख्यामा जलपन्छीहरू नेपाल भित्रिने गर्छन्।
नेपाल पन्छीविद् सङ्घका कोशी प्रदेश संयोजक तथा चराविद् अनिष तिम्सिनाका अनुसार असोजदेखि नै रातो कल्की हाँस, गडवाल हाँस, साधारण टिल हाँस र खैरो टाउके हुटिट्याउँलगायतका जलपन्छीहरू देखिन थालेका छन्। चरा आउने क्रम अझै जारी रहेकाले आगामी महिनाहरूमा थप प्रजातिहरू थपिने चराविद्हरूको भनाइ छ। यस वर्ष कुन प्रजाति कति सङ्ख्यामा आइपुगे भन्ने यकिन विवरण भने सङ्कलन भइसकेको छैन।
प्रमुख बासस्थान र आगमनको रुट
जाडो छल्न आउने पाहुना चराहरू कोसीटप्पु वन्यजन्तु आरक्ष, सप्तकोशी नदीको तटीय क्षेत्र, सुनसरीको बर्जुताल, झापालगायत देशका अन्य प्रमुख सिमसार तथा जलाशयहरूमा आश्रय लिने गर्छन्। नेपाल पन्छीविद् सङ्घका कार्यकारी निर्देशक लक्ष्मण पौडेलका अनुसार यसरी आउने केही प्रजातिले समुद्र सतहबाट पाँचदेखि छ हजार मिटर उचाइका हिमाली क्षेत्रसमेत पार गर्ने गरेका छन्। सबै चरा एउटै मार्गबाट नआउने र आहार तथा बासस्थानको उपलब्धता अनुसार विभिन्न क्षेत्रमा पुग्ने गरेका छन्। यहाँ आएका आगन्तुक चराहरू सामान्यतया चैतको अन्त्यदेखि वैशाखसम्म आफ्नै प्रजनन क्षेत्रतर्फ फर्कने गर्छन्।
बासस्थान संरक्षणमा थपिँदैएका चुनौती
सिमसार क्षेत्रहरू क्रमिक रूपमा मासिँदै जानु, चरन क्षेत्र नष्ट हुनु, चोरीसिकार र जलवायु परिवर्तनको असरका कारण पाहुना चराको बासस्थानमा गम्भीर चुनौती थपिएको छ। जैविक विविधता र पाहुना चराको संरक्षणका लागि सिमसार क्षेत्रहरूको जगेर्ना गर्ने, आहारको स्रोत सुरक्षित राख्ने तथा बासस्थान विनाश रोक्ने खालका ठोस कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकता चरा संरक्षणकर्मीहरूले औँल्याएका छन्।
📄 प्रेस विज्ञप्ति / सूचना
