लामो समयदेखि गहिरिँदै गएको सैन्य तनावलाई कम गर्दै पुराना भू-राजनीतिक विवादहरू समाधानका लागि संयुक्त राज्य अमेरिका र इरान पुनः वार्ताको टेबलमा बस्न सहमत भएका छन्। एक वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीका अनुसार दुवै देशबिच आगामी मङ्गलवार कतारको राजधानी दोहामा उच्चस्तरीय द्विपक्षीय बैठक बस्ने निश्चित भएको छ।
मुख्य एजेन्डा: होर्मुज जलमार्ग र सैन्य गतिविधि नियन्त्रण अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यम सीएनएन (CNN) का अनुसार यस बैठकको मुख्य उद्देश्य रणनीतिक रूपमा निकै महत्वपूर्ण मानिने ‘होर्मुज जलमार्ग’ (Strait of Hormuz) सम्बन्धी विवादको दीर्घकालीन समाधान खोज्नु रहेको छ। वार्ताको वातावरण बनाउन दुवै पक्षले हालका लागि सबै प्रकारका सैन्य गतिविधि, उत्तेजना र आक्रमणहरू रोक्ने प्रारम्भिक सहमति गरिसकेका छन्। विश्वव्यापी व्यापारिक जहाजहरूको सुरक्षित आवागमन सुनिश्चित गर्नका लागि दुवै देश आ-आफ्ना सैन्य परिचालनलाई सीमित गर्न तयार भएका हुन्।
युद्धविरामको ११ औँ दिन: सहमति अझै संवेदनशील
अधिकारीहरूका अनुसार यो सहमति हाल निकै संवेदनशील र नाजुक अवस्थामा रहेको छ। दुवै देशबिच आंशिक युद्धविराम लागू भएको आज ११ दिन मात्रै बितेकाले मैदानमा हुने सानो भूल वा कुनै पनि नयाँ घटनाले यो शान्ति प्रक्रियालाई क्षणभरमै भत्काउन सक्ने चुनौती रहेको छ।
राष्ट्रपति ट्रम्पको कडा चेतावनी र इरानको आफ्नै दाबी
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई यस सम्झौताका सर्तहरू पूर्ण रूपमा पालना गर्न कडा चेतावनी दिनुभएको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले यदि सम्झौता उल्लङ्घन भएमा अमेरिकाले पुनः सैन्य कारबाही सुरु गर्ने र यस पटकको अभियानलाई अन्तिम निष्कर्षमा पुर्याएरै छाड्ने स्पष्ट पार्नुभएको छ।
उता, वाल स्ट्रिट जर्नल (WSJ) का अनुसार इरानका परराष्ट्रमन्त्री अब्बास अराघचीले यो प्रारम्भिक शान्ति सम्झौताअन्तर्गत होर्मुज जलमार्गमा जहाजहरूको आवागमन र व्यवस्थापन गर्ने विशेष सार्वभौम अधिकार इरानसँगै सुरक्षित रहेको दाबी गर्नुभएको छ। तर, अमेरिकाले इरानको यो दाबीलाई ठाडै अस्वीकार गरेको छ। अमेरिकी पक्षका अनुसार सम्झौताले इरानलाई उक्त जलमार्गमा एकछत्र नियन्त्रण दिएको छैन र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार होर्मुज जलमार्ग विश्वका सबै देशका व्यापारिक जहाजका लागि सधैँ स्वतन्त्र एवं सुरक्षित रहनुपर्छ।
