📌 मुख्य बुँदाहरू:
- मनसुनजन्य बाढीपहिरोका कारण म्याग्दीका सञ्चालनमा रहेका र निर्माणाधीन जलविद्युत् आयोजनाको उत्पादन, प्रसारण तथा निर्माण कार्य प्रभावित भएको छ।
- कालीगण्डकी नदीको कटानले २२० केभी क्षमताको दाना–खुर्कोट प्रसारण लाइनका टावरहरू बगाउँदा उत्तरी म्याग्दीका आयोजनाको विद्युत् राष्ट्रिय प्रणालीमा जोड्न समस्या उत्पन्न भएको थियो।
- विपद्का कारण ६ मेगावाटको रेलेखोला र १४ मेगावाटको घारखोला जलविद्युत् आयोजना बन्द भएका छन्, जसमा घारखोलामा मात्रै एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति भएको अनुमान गरिएको छ।
मनसुनजन्य बाढीपहिरोका कारण म्याग्दीका जलविद्युत् आयोजनाहरूको विद्युत् उत्पादन, प्रसारण र निर्माण कार्य गम्भीर रूपमा प्रभावित भएको छ। कालीगण्डकी र म्याग्दी नदी तथा तिनका सहायक खोलामा आएको बाढीले सञ्चालनमा रहेका र निर्माणाधीन आयोजनाका बाँध, विद्युत्गृह, सुरुङ, प्रसारण लाइन तथा पहुँच मार्गमा ठुलो क्षति पुर्याएको छ।
विपद्का कारण केही आयोजना पूर्ण रूपमा बन्द भएका छन् भने केहीको परीक्षण उत्पादन र निर्माण कार्य रोकिएको छ। निर्माणाधीन आयोजनाहरूमा निर्माण सामग्री तथा उपकरण ढुवानीमा अवरोध उत्पन्न हुँदा कामको गति सुस्त भएको छ। यसले आयोजनाहरू सम्पन्न हुने अवधि लम्बिनुका साथै कुल निर्माण लागतसमेत अत्यधिक बढ्ने जोखिम देखाएको छ।
प्रसारण लाइनमा क्षति र राष्ट्रिय प्रणालीमा अवरोध
कालीगण्डकी नदीको कटानले २२० केभी क्षमताको कालीगण्डकी करिडोरअन्तर्गत दाना–खुर्कोट प्रसारण लाइनमा ठुलो क्षति पुर्याएको छ। अन्नपूर्ण गाउँपालिका–१ दोबामा दुई वटा र रातोपानीमा एुटो टावर नदीले बगाएको छ। त्यस्तै, धिरच्याङको टावरमा आंशिक क्षति पुगेको छ भने तिप्ल्याङ क्षेत्रको अर्को टावर पनि उच्च जोखिममा परेको छ।
प्रसारण लाइन अवरुद्ध भएपछि उत्तरी म्याग्दीका जलविद्युत् आयोजनाहरूबाट उत्पादित विद्युत् राष्ट्रिय प्रणालीमा जोड्न ठुलो कठिनाइ भएको थियो। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको पोखरास्थित ग्रिड कार्यालयका प्रमुख रोशन खड्काका अनुसार, भिरकाटेमा अस्थायी टावर निर्माण गरी करिब दुई किलोमिटर तार तानेर गत असोज ३१ गतेबाट विद्युत् आपूर्ति पुनः सञ्चालन गरिएको छ। क्षतिग्रस्त स्थायी टावर र प्रसारण लाइनको पुनर्निर्माण प्रक्रिया भने अघि बढाइएको छ। अन्नपूर्ण गाउँपालिका–४ नारच्याङका विभिन्न आयोजनाहरूसहित मुस्ताङको थापाखोला जलविद्युत् आयोजनाको विद्युत् पनि यही प्रसारण लाइनमार्फत राष्ट्रिय प्रणालीमा जोडिँदै आएको छ।
प्रमुख आयोजनाहरूमा भएको भौतिक क्षति
बाढीपहिरोका कारण अन्नपूर्ण गाउँपालिकास्थित दुई वटा जलविद्युत् आयोजना पूर्ण रूपमा बन्द भएका छन्। रेलेखर्क क्षेत्रबाट आएको बाढीले बाँधमा गेग्रान थुपार्दा ६ मेगावाट क्षमताको रेलेखोला जलविद्युत् आयोजना बन्द भएको आयोजनाका प्रतिनिधि होमनाथ पाण्डेले जानकारी दिएका छन्।
त्यसैगरी, १४ मेगावाट क्षमताको घारखोला जलविद्युत् आयोजनाको विद्युत्गृह गत साउन २६ गते गएको सुक्खा पहिरोले पुरेको थियो। त्यसपछि गत असोजमा आएको बाढीपहिरोले बाँधमा थप क्षति पुर्याएको छ। विद्युतगृह पुरिँदा मानवीय क्षतिसमेत भएको थियो भने प्रारम्भिक अनुमान अनुसार सो आयोजनामा रु एक अर्बभन्दा बढीको क्षति भएको म्याग्दी हाइड्रोपावरका प्रशासन प्रमुख अनिल तिवारीले बताएका छन्। विपद्का कारण १८० मेगावाटको कालीगण्डकी गर्ज र ६६.३ मेगावाटको मध्यकालीगण्डकी आयोजनाको निर्माण कार्यसमेत डेढ महिनादेखि प्रभावित भएको छ।




















