काठमाडौँ। नेपालको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक पार्टी नेपाली कांग्रेसले आफूलाई पूर्णतः ‘डिजिटल र आधुनिक’ स्वरूपमा रूपान्तरण गर्दै ‘कांग्रेस २.०’ को अवधारणा सार्वजनिक गरेको छ। विशेष महाधिवेशनमार्फत शेरबहादुर देउवाको लामो नेतृत्वलाई विस्थापन गर्दै गगन थापा सभापतिमा निर्वाचित भएपछि कांग्रेसले आफ्नो ‘सफ्टवेयर’ (नीति र विचार) र ‘हार्डवेयर’ (नेतृत्व र सङ्गठन) दुवै अपडेट गरेको घोषणा गरेको हो।
१. कांग्रेस २.०: ‘बग्स’ सुधारिएको नयाँ भर्सन
जसरी मोबाइलको एप अपडेट गर्दा पुराना गल्तीहरू (Bugs) हटाइन्छ, त्यसरी नै कांग्रेसले ७ दशक लामो इतिहासमा देखिएका ढिलासुस्ती, गुटबन्दी र नातावाद जस्ता ‘बग्स’ लाई हटाएको दाबी गरेको छ।
विरासतबाट वर्तमानतर्फ: राणा शासन र पञ्चायत ढाल्ने इतिहासको ‘ब्याज’ मात्र नखाएर अब ‘भोलिको नेपाल’ को रोडम्याप बनाउने सभापति थापाको तर्क छ।
नेतृत्वमा जाम हट्यो: एमाले र माओवादीमा नेतृत्व परिवर्तनको बहस सुस्त रहँदा कांग्रेसले विशेष महाधिवेशनमार्फत गगन-विश्वप्रकाश पुस्तालाई नेतृत्व सुम्पिएर पार्टीमा देखिएको ‘जाम’ हटाएको छ।
२. ‘१-२-३-४’ को क्रान्तिकारी सूत्र
नेतृत्वमा नयाँ पुस्ताको निरन्तरता सुनिश्चित गर्न कांग्रेसले ऐतिहासिक ‘१-२-३-४’ को नीति अघि सारेको छ, जसमा:
१ पटक: राष्ट्रपति
२ पटक: प्रधानमन्त्री र मुख्यमन्त्री
३ पटक: मन्त्री
४ पटक: सांसद (भन्दा बढी हुन नपाउने संवैधानिक र कानुनी व्यवस्था)
३. ‘प्राइमेरी’ चुनाव र डिजिटल मेम्बरसिप
उम्मेदवार छनोट: अब उम्मेदवारको टिकट ‘सानेपा वा बालुवाटार’ को कोठाबाट नभई तल्लो तहका साधारण सदस्यहरूले गर्ने ‘प्राइमेरी’ (आन्तरिक निर्वाचन) प्रणालीबाट तय हुनेछ।
विज्ञहरूको प्रवेश (Lateral Entry): राजनीति मात्र गर्नेलाई मात्र होइन, डाक्टर, इन्जिनियर र उद्यमीहरूलाई सिधै नीति निर्माण तहमा ल्याउन ‘ल्याटरल इन्ट्री’ को व्यवस्था गरिएको छ।
युवा कोटा: ३० र ४० वर्ष मुनिका युवाहरूका लागि पार्टीका हरेक तहमा निश्चित कोटा सुनिश्चित गरिएको छ।
४. सुशासन र भ्रष्टाचारमा ‘शून्य सहनशीलता’
सभापति थापाले “रुखको छहारीमुनि बसेकाहरूलाई पनि कानुन लाग्छ” भन्दै भ्रष्टाचार विरुद्ध कडा प्रतिवद्धता जनाउनुभएको छ। कांग्रेस २.० ले वार्षिक ५ लाख रोजगारी सिर्जना गर्ने र सूचना प्रविधिलाई अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड बनाउने लक्ष्य राखेको छ।
५. सत्ताका लागि सम्झौता नगर्ने नीति
“सत्तामा पुग्न जोसँग पनि मिल्ने” विगतको छवि सुधार्न कांग्रेसले अब सिद्धान्तमा सम्झौता नगर्ने र आवश्यक परे आनन्दले प्रतिपक्षमा बस्ने नीति अख्तियार गरेको छ। यसले कांग्रेसलाई केवल चुनाव जित्ने मेसिनबाट पुनः एक ‘वैचारिक आन्दोलन’ को रूपमा उभ्याएको छ।
फागुन २१ को निर्वाचनको मुखमा ‘बदलिएको कांग्रेसले मात्र देश बदल्न सक्छ’ भन्ने गगन थापाको यो आक्रामक रूपान्तरणले विशेष गरी ‘जेनजी’ (Gen Z) र निराश मतदाताहरूमाझ नयाँ उत्साह जगाएको देखिन्छ।
