के दाँत मात्र माझ्नु पर्याप्त छ वा जिब्रो पनि सफा गर्नुपर्छ?

जिब्रो रगडेर सफा गर्न 'स्क्र्यापर' प्रयोग गर्ने चलन नयाँ होइन। यसको प्रयोग कम्तीमा रोमनकालदेखि हुँदै आएको मानिन्छ भने फ्रान्सका पूर्वसम्राट नेपोलियन बोनापार्ट र अमेरिकी राष्ट्रपति जर्ज वासिङटनले पनि जिब्रो सफा गर्ने उपकरण प्रयोग गर्ने गरेको ऐतिहासिक उल्लेख पाइन्छ। अहिले पनि धेरै सेलिब्रिटीहरूले यसलाई आफ्नो 'वेलनेस रूटिन' मा समावेश गरेका छन्। तर, के जिब्रो रगडेर सफा गर्नु साँच्चै मुखको स्वास्थ्यका लागि उपयोगी छ वा नियमित रूपमा दाँत माझ्नु र फ्लस गर्नु नै पर्याप्त हुन्छ भन्ने विषयमा विज्ञहरूले मुखको आन्तरिक सरसफाइ र सूक्ष्मजीवहरूको सन्तुलनलाई ध्यान दिनुपर्ने बताएका छन्।

मुखका सूक्ष्मजीव र स्वास्थ्यको सन्तुलन

मानिसको मुखमा करिब ७०० प्रजाتिका ब्याक्टेरिया पाइन्छन्। यसबाहेक मुखभित्र फंगस, प्रोटोजोआ र भाइरसहरू पनि निवास गर्छन्। यी सबै सूक्ष्मजीवहरू हानिकारक भने हुँदैनन्। एक स्वस्थ मुखमा विभिन्न सूक्ष्मजीवहरूबीच प्राकृतिक सन्तुलन कायम रहेको हुन्छ। तर मुखको सरसफाइ कमजोर हुनु, धूमपान गर्नु वा अस्वस्थ खानपानको बानीले यो सन्तुलनलाई बिगारिदिन सक्छ।

बायोफिल्मको जोखिम र समस्याहरू

मुखको सन्तुलन बिग्रिएपछि ब्याक्टेरियाका समूहहरू बन्न थाल्छन्, जसलाई चिकित्सा विज्ञानमा 'बायोफिल्म' भनिन्छ। यिनै बायोफिल्महरूमा दाँतमा किरा लाग्ने, गिजाको रोग हुने र लामो समयसम्म मुख गन्हाउने समस्या गराउने हानिकारक ब्याक्टेरियाहरू फस्टाउने अवसर पाउँछन्। त्यसैले मुखको समग्र स्वास्थ्य सुरक्षित राख्न नियमित दाँत सफाइका साथै जिब्रोको सरसफाइमा पनि उचित ध्यान दिनु आवश्यक मानिन्छ।