📌 मुख्य बुँदाहरू:
- नेपालमा डिजिटल वालेट खाताको कुल सङ्ख्या २ करोड ८१ लाखभन्दा बढी पुगेको छ।
- गत भदौ मसान्तसम्म वालेटहरूमा कुल १४ अर्ब १८ करोड ६० लाख रुपैयाँ मौज्दात रहेको छ।
- खुलेका कुल वालेਟ खातामध्ये करिब ५० प्रतिशत खाताहरू निष्क्रिय अवस्थामा रहेका छन्।
- नियमनकारी निकायका अनुसार वालेटमा राखिएको रकममा सामान्यतया ब्याजको सुविधा उपलब्ध हुँदैन।
नेपालमा डिजिटल वालेट प्रयोगकर्ताहरूको सङ्ख्या तीव्र गतिमा बढिरहेको भए पनि वालेटमा राखिएको रकममा प्रयोगकर्ताले ब्याज नपाउने विषय फेरि एक पटक चर्चामा आएको छ। नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार देशको कुल जनसङ्ख्याकै हाराहारीमा डिजिटल वालेट खाताहरू खुलेका छन् भने ती खाताहरूमा अर्बौं रुपैयाँ मौज्दात रहेको पाइएको छ।
नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कको भुक्तानी प्रणाली विभागद्वारा प्रकाशित विवरण अनुसार गत भदौ मसान्तसम्म नेपालमा कुल २ करोड ८१ लाख डिजिटल वालेट खाता खुलेका छन्। एक वर्षअघि अर्थात् विसं २०८२ भदौमा यგ सङ्ख्या २ करोड ४६ लाख मात्र थियो, जसले डिजिटल कारोबारप्रतिको आकर्षण बढ्दै गएको देखाउँछ। पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार ती सबै वालेटहरूमा गरेर कुल १४ अर्ब १८ करोड ६० लाख रुपैयाँ मौज्दात रहेको छ। यस हिसाबले प्रत्येक खातामा औसतमा ५०० रुपैयाँ मौज्दात रहने गरेको छ।
निष्क्रिय खाताको सङ्ख्या उच्च र ब्याज नपाउने कारण
बढेको कारोबार र खाता सङ्ख्याका बाबजुद प्रयोगकर्ताहरूले वालेटमा जम्मा भएको रकममा ब्याज नपाउने गुनासो गर्ने गरेका छन्। नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कका प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलका अनुसार नेपालमा उल्लेखनीय रूपमा वालेटको प्रयोग बढ्दै गए पनि खुलेका कुल खातामध्ये करिब ५० प्रतिशत खाताहरू निष्क्रिय अवस्थामा रहेका छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार बैंक खाताभन्दा दैनिक सानातिना आर्थिक भुक्तानी र कारोबारलाई सहज बनाउन डिजिटल वालेटको प्रयोग गरिन्छ। बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा जस्तो मुद्दती वा बचत खातामा पाइने ब्याजको सुविधा विद्युतीय वालेटहरूको सञ्चालन ढाँचा र नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कको भुक्तानी प्रणालीसम्बन्धी नियमका कारण प्रयोगकर्ताले प्रत्यक्ष रूपमा प्राप्त गर्न सक्दैनन्। कोभिड महामारीपछि डिजिटल कारोबारसँगै वालेट प्रयोगकर्ता र सेवाप्रदायक कम्पनीहरूको सङ्ख्या व्यापक रूपमा वृद्धि भए पनि यसको मौद्रिक लाभको विषयमा भने अझै बहस भइरहेको छ।
