📌 मुख्य बुँदाहरू:
- बेलायतको ब्रिटिस लाइब्रेरीमा हनुमानढोका दरबार क्षेत्रको कोतमा दसैं मनाइँदै गरेको झन्डै १७० वर्ष पुरानो चित्र सुरक्षित रहेको छ।
- उक्त ऐतिहासिक चित्रलाई बेलायती चिकित्सक हेनरी एम्ब्रोस ओल्डफिल्डद्वारा जलरङमा तयार पारिएको हो।
- चित्रमा कलात्मक भवनहरू, झिँगटीका छाना, पशु र मानिसका आकृति तथा सिंहासनमा बसेर दृश्य अवलोकन गरिरहेका राजालाई देख्न सकिन्छ।
कलात्मक भवनहरूले घेरिएको फराकिलो चोक र वरिपरि रहेका झिँगटीका छानाबीच आजभन्दा करिब १७० वर्षअघि काठमाडौंमा दसैं कसरी मनाइन्थ्यो भन्ने ऐतिहासिक झलक बाहिर आएको छ। बेलायतको ब्रिटिस लाइब्रेरीमा सुरक्षित एक पुरानो जलरङ चित्रले त्यसबेलाको दसैंको सांस्कृतिक र सामाजिक पाटोलाई जीवन्त रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
उक्त ऐतिहासिक चित्रमा चोकको किनारमा मानिसहरू लहरै उभिएको देखिन्छ भने बीचको खुला ठाउँमा पशु र मानिसका विभिन्न आकृतिहरू देख्न सकिन्छ। त्यसैगरी भवनका माथिल्ला तलामा पनि मानिसहरूको उपस्थिति रहेको छ। चित्रको दायाँ भागमा श्रीपेच लगाएका राजा सिंहासनमा आसिन भएर अगाडिको दृश्य अवलोकन गरिरहेको प्रष्ट झल्किन्छ।
ओल्डफिल्डको जलरङ चित्र र ऐतिहासिक महत्त्व
यो दृश्य हनुमानढोका दरबार क्षेत्रको कोतमा दसैं मनाइँदै गरेको झन्डै १७० वर्ष पुरानो समयको हो। यो जीवन्त दृश्यलाई जलरङका माध्यमबाट क्यानभासमा उतार्ने कलाकार बेलायती चिकित्सक हेनरी एम्ब्रोस ओल्डफिल्ड हुन्। उनले बनाएको यस कलाकृति पछाडिपट्टि अंग्रेजीमा 'The Kôt at Katmandoo during the Dussera' अर्थात् दसैंका बेला काठमाडौंको कोत भनेर लेखिएको छ। आजको समयमा दसैं भन्नासाथ घरपरिवार, टीका, जमरा र मान्यजनको आशीर्वाद लिने पर्वको रूपमा बुझिए पनि ओल्डफिल्डको यस चित्रले पर्वको एउटा फरक र ऐतिहासिक पाटोलाई उजागर गरेको छ।
