📌 मुख्य बुँदाहरू:
- सिन्धुपाल्चोकको भोटेकोशी गाउँपालिका–३ मा अवस्थित १६० वर्ष पुरानो ऐतिहासिक दुगुनागढी संरक्षणको अभावमा ओझेलमा परेको छ।
- वि.सं. १९१२ मा नेपाल–तिब्बत युद्धका क्रममा तत्कालीन शासकको निर्देशनमा सीमा सुरक्षाका लागि यो गढी निर्माण गरिएको थियो।
- २०७२ सालको भूकम्पले क्षति पुर्याएको यस गढीको बागमती प्रदेश सरकारको ३० लाख बजेटमा पुनर्निर्माण गरिए पनि पर्यटकीय विकास हुन सकेको छैन।
सिन्धुपाल्चोकको भोटेकोशी गाउँपालिका–३ मा अवस्थित १६० वर्ष पुरानो ऐतिहासिक दुगुनागढी उचित संरक्षणको अभावमा जीर्ण बन्दै गएको छ। समुद्र सतहबाट २ हजार २ सय मिटर उचाइमा रहेको यो गढी संरक्षण नहुँदा यतिबेला पर्यटकहरूको आगमन पूर्ण रूपमा शून्यमा झरेको छ।
वि.सं. १९१२ मा नेपाल र तिब्बतबीच भएको युद्धका बेला सीमा सुरक्षा, सम्भावित बाह्य आक्रमणको प्रतिरोध तथा सैनिक गतिविधिका लागि यो गढी निर्माण गरिएको थियो। स्थानीय ज्येष्ठ नागरिक कृष्णबहादुर प्रधानका अनुसार तत्कालीन अवस्थामा विशेष रणनीतिक महत्वका साथ यो संरचना तयार पारिएको थियो। करिब ४२ सय वर्गमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको दुगुनागढीमा ढुंगाबाट निर्मित सुरक्षा पर्खाल, सैनिक आवतजावतका लागि प्रवेशद्वार, गोलघर, गोदाम घर, तोप राख्ने स्थान तथा प्राकृतिक सुरक्षाका लागि विशाल चट्टानहरू रहेका छन्। यसबाहेक, ऐतिहासिक सैनिक गतिविधिसँग जोडिएका विभिन्न संरचनाहरू र तत्कालीन शासकको पाइलाको छाप रहेको भनिएको स्थान पनि यहाँ अवस्थित छ।
भूकम्पले क्षति र पुनर्निर्माण
२०७२ वैशाख १२ गतेको विनाशकारी भूकम्पले दुगुनागढीका सबै संरचनाहरूमा ठूलो क्षति पुर्याएको थियो। त्यसपश्चात बागमती प्रदेश सरकारको ३० लाख रुपैयाँ आर्थिक सहयोगमा गढीको पुरानै मौलिक स्वरूपमा पुनर्निर्माण गरिएको छ। भौतिक संरचना ठडाए पनि दीर्घकालीन संरक्षण र प्रवर्द्धनको अभावमा यसलाई पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा विकास गर्न भने सकिएको छैन।
स्थानीय तहको प्रतिवद्धता र पर्यटकीय सम्भावना
भोटेकोशी गाउँपालिकाका अध्यक्ष पासाङर्नुपु शेर्पाले माथिल्ला सरकारहरूसँग समन्वय गरेर दुगुनागढीको दीर्घकालीन संरक्षण र विकासका लागि पहल गर्ने जानकारी दिनुभएका छन्। गाउँपालिकामा ज जुनसुकै नेतृत्व आए पनि गढी संरक्षणको नीति बन्ने तर कार्यान्वयन नहुने पुरानो समस्या भने अझै कायम रहेको छ।
चारैतिरबाट सुन्दर र अग्ला चट्टानी भीमकाय पहाडहरूले घेरिएको दुगुनागढी आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरूका लागि आकर्षक गन्तव्य बन्न सक्ने ठूलो सम्भावना बोकेको छ। यहाँ पुग्ने पर्यटकले नेपालको सैनिक इतिहास, पुराना संरचना र प्राकृतिक सौन्दर्यको एकसाथ अवलोकन गर्न सक्ने भए पनि प्रचारप्रसार र पूर्वाधार अभावका कारण यो ऐतिहासिक सम्पदा ओझेलमा परेको छ।
📄 प्रेस विज्ञप्ति / सूचना
























