📌 मुख्य बुँदाहरू:
- सरकारले यस वर्ष मोटा धानको मूल्य प्रति क्विन्टल ३ हजार ६६० र मध्यम धानको मूल्य ३ हजार ८६० रुपियाँ तोकेको छ।
- सरकारी समर्थन मूल्य तोकिए पनि मोरङका किसानले मोटा धानको प्रतिमन १ हजार २ सय र मध्यम धानको १ हजार ३ सय रुपियाँभन्दा बढी पाउन सकेका छैनन्।
- धान भण्डारण गर्ने ठाउँको अभाव र घरखर्च तथा ऋण तिर्न तत्कालै धान बेच्नुपर्ने बाध्यताका कारण किसानहरू मारमा परेका छन्।
- धानको मूल्य निर्धारणमा व्यापारीको प्रभाव बढी हुने गरेको किसानहरूको गुनासो छ।
मोरङका किसान वर्षभर मेहनत गरेर उत्पादन गरेको धानको उचित मूल्य नपाएपछि चिन्तित बनेका छन्। खेतीमा उच्च लागत खर्च व्यहोरेका किसानहरूले धान भित्र्याउने बेलासम्म पनि आफ्नो लगानी उठ्ने हो वा होइन भन्ने अन्योल झेल्नुपरेको छ।
उर्लाबारी नगरपालिका–९ का किसान कृष्ण पोखरेलले भण्डारण गर्ने ठाउँको अभाव र बजारमा मूल्य नपाउँदा ठूलो समस्या भएको बताउनुभएको छ। सडक छेउमा त्रिपालमाथि धान सुकाएर बोरामा भरिरहनुभएका उहाँले सरकारले तोकेको समर्थन मूल्यसमेत पाउन नसकिएको गुनासो गर्नुभयो। खेत जोताइदेखि बिउ, मल, सिँचाइ, रोपाइँ, गोडमेल, कटानी र ढुवानीसम्मको खर्च बढे पनि बिक्री गर्ने बेला उचित मूल्य पाउन नसकिएको किसानहरूको भनाइ छ।
व्यापारीको प्रभाव र भण्डारणको समस्या
किसानले उत्पादन गरेको धानको मूल्य निर्धारणमा व्यापारीको प्रभाव बढी हुने गरेको कानेपोखरी–३ का किसान मोहनप्रसाद पोखरेलले बताउनुभयो। उत्पादन बढेको बेला बजार मूल्य घट्ने र घरखर्च तथा ऋण तिर्न तत्कालै धान बेच्नुपर्ने बाध्यताले किसान थप मर्कामा पर्ने गरेका छन्। भण्डारणको उचित व्यवस्था नहुँदा किसानले नचाहँदा पनि सस्तो मूल्यमा धान बेच्नुपरेको उहाँको भनाइ छ।
सरकारी समर्थन मूल्य र वास्तविक बजार मूल्यमा अन्तर
किसानलाई उत्पादनको उचित मूल्य दिलाउन सरकारले हरेक वर्ष न्यूनतम समर्थन मूल्य घोषणा गर्ने गरेको छ। चालु आर्थिक वर्षमा सरकारले मोटा धानको मूल्य प्रति क्विन्टल ३ हजार ६६० रुपियाँ (प्रतिमन १ हजार ४६४ रुपियाँ) र मध्यम धानको मूल्य प्रति क्विन्टल ३ हजार ८६० रुपियाँ (प्रतिमन १ हजार ५४४ रुपियाँ) तोकेको छ।
तर, कानेपोखरी–३ का अर्का किसान हेमचन्द्र भण्डारीका अनुसार किसानले मोटा धानको मूल्य प्रतिमन १ हजार २ सय रुपियाँभन्दा बढी पाएका छैनन् भने व्यापारीले पनि १ हजार ३ सय रुपियाँभन्दा बढी दिन मानेका छैनन्। कम मूल्यमै भए पनि धान खरिद गरिदिन याचना गर्नुपरिरहेको अवस्था रहेको उहाँले बताउनुभयो। मोरङका कतिपय किसानले भने धानको उचित मूल्यको प्रतीक्षामा कुन्यु लगाएर राखेका छन्।
📄 प्रेस विज्ञप्ति / सूचना
























